ვარდების რეზოლუცია: ევროკავშირი რუსეთთან კავშირების გამყარების გამო საქართველოზე ზეწოლას გააძლიერებს – ამ სათაურით აქვეყნებს სტატიას ევროკავშირი-საქართველო-რუსეთის შესახებ რუსული გამოცემა “იზვესტია”, რომელსაც “პრესექსპრესი” უცვლელად გთავაზობთ:
“ევროპარლამენტის წევრებმა „იზვესტიას“ განუცხადეს, რომ ევროკავშირი, რუსეთთან კავშირების გამყარების კვალდაკვალ, საქართველოზე ზეწოლას გაზრდის. გარდა ამისა, ევროპარლამენტმა, შესაძლოა, კვლავ დასვას რესპუბლიკისთვის ევროკავშირის კანდიდატის სტატუსის გაუქმების საკითხი, რომელიც მან 2023 წელს მიიღო. მანამდე, ევროკომისიამ გამოაქვეყნა ანგარიში, რომელშიც კიდევ ერთხელ დაგმობილია თბილისი დემოკრატიული ნორმებიდან „გადახვევისა“ და კანონის უზენაესობის „ძირის გამოთხრისთვის“. ბრიუსელმა ასევე გამოთქვა ვარაუდი, რომ საქართველოს მოქალაქეებისთვის უვიზო რეჟიმის სრულად გაუქმების შესახებ დისკუსიები შეიძლება 2027 წელს დაიწყოს. თუმცა, თბილისმა ხაზი გაუსვა, რომ ევროკავშირი აიძულებს ქვეყანას, შეუერთდეს ანტირუსულ სანქციებს. თუმცა, საქართველო არ არის მზად, მიიღოს ევროპული ინტეგრაცია რუსეთთან ურთიერთობების გაწყვეტის ფასად.
ევროკავშირი აძლიერებს ზეწოლას საქართველოზე
ევროკავშირსა და საქართველოს შორის ურთიერთობები კვლავ დაიძაბა. ამ კვირაში ევროკომისიამ წარმოადგინა ანგარიში ევროკავშირის გაფართოებისა და ქვეყანაში არსებული შიდა ვითარების შესახებ. ბრიუსელის თქმით, ხელისუფლება აგრძელებს დემოკრატიული პრინციპების, კანონის უზენაესობის, ადამიანის ფუნდამენტური უფლებებისა და სამოქალაქო სივრცის „ძირის გამოთხრას“, ამავდროულად კი „სახელმწიფოს მიტაცებას“ უწყობს ხელს.
თბილისმა ევროკავშირის ბრალდებებს დაუყოვნებლივ უპასუხა. 5 ნოემბერს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ ევროკავშირის ანგარიშს უსაფუძვლო უწოდა და ბრიუსელი 2023–2024 წლებში საქართველოში არეულობის სპონსორობაში დაადანაშაულა. ქვეყნის ხელისუფლებამ დოკუმენტი შიდა საქმეებში ჩარევის მცდელობად აღიქვა და კობახიძემ ევროკავშირის ელჩს პაველ ჰერჩინსკის ტრაგიკული ფიგურაც კი უწოდა.
ბრიუსელი ჯერ კიდევ ვერ აპატიებს საქართველოს რუსეთის წინააღმდეგ სანქციებთან შეერთებაზე უარის თქმას, განუცხადა „იზვესტიას“ ევროპარლამენტის სამხრეთ კავკასიასთან ურთიერთობების დელეგაციის წევრმა ტიერი მარიანიმ. პოლიტიკოსმა დაუშვა, რომ ევროპარლამენტს კვლავ შეუძლია დააყენოს ქვეყნისთვის ევროკავშირის კანდიდატის სტატუსის გაუქმების საკითხი, რომელიც მან 2023 წელს მიიღო.
„2024 წელს ზოგიერთმა ევროპარლამენტარმა მოითხოვა მისი შეჩერება და არ გამიკვირდება, თუ ეს მოთხოვნა კვლავ წამოიჭრება. ევროპარლამენტი პერიოდულად იღებს დოკუმენტებს, რომლებიც მიმართულია საქართველოს მთავრობის წინააღმდეგ. ივნისში 436 ევროპარლამენტარმა მისცა ხმა ასეთ დოკუმენტს“ – თქვა მან.
ევროკავშირსა და საქართველოს შორის ურთიერთობები მკვეთრად გაუარესდა მას შემდეგ, რაც თბილისმა დაიწყო კანონმდებლობის შეცვლა საკუთარი სუვერენიტეტის გასაძლიერებლად და გარე ჩარევისგან თავის დასაცავად. ეს მოიცავს „უცხოელი აგენტების შესახებ კანონს“, რომელიც ავალდებულებს ორგანიზაციებს, რომლებსაც 20%-ზე მეტი უცხოური დაფინანსება აქვთ, დარეგისტრირდნენ სპეციალურ რეესტრში, და „ოჯახური ღირებულებების დაცვის კანონს“, რომელიც მიზნად ისახავს ლგბტ პროპაგანდას.
გარდა ამისა, ბრიუსელი უკმაყოფილოა მთავრობის გეგმებით, აკრძალოს პროდასავლური ოპოზიციური პარტიები. „ჩვენ ვაუქმებთ უცხოელ აგენტებს საქართველოს პოლიტიკაში“, – განაცხადა კობახიძემ. სხვათა შორის, 5 ნოემბერს რუსეთის გენერალურმა პროკურატურამ ქართული პროევროპული პარტია „დროა!“ არასასურველად გამოაცხადა ჩვენს ქვეყანაში. პარტია თავის მიზნად ასახელებს ადგილობრივი ხელისუფლების რუსეთთან კავშირების „გამოაშკარავებას“, საქართველოში „ერთპარტიული სისტემის დაშლას“ და ევროპული ინტეგრაციის დაჩქარებას.
ბოლო წლის განმავლობაში, ევროკავშირმა მნიშვნელოვნად გაზარდა თბილისზე პოლიტიკური ზეწოლა. ამრიგად, ევროპარლამენტმა მიიღო, სულ მცირე, სამი ანტიქართული რეზოლუცია. გასულ თვეში მან დაამტკიცა დოკუმენტი, რომელიც ქვეყნის ხელმძღვანელობის წინააღმდეგ ევროპულ სანქციებს მოითხოვდა, პარლამენტის წევრებმა კი რესპუბლიკის მთავრობას „თვითგამოცხადებული“ უწოდეს. მარტში ევროკომისიამ შეაჩერა უვიზო მიმოსვლა ქართული დიპლომატიური და სამსახურებრივი პასპორტების მფლობელებისთვის. თუმცა, როგორც ჩანს, ბრიუსელი მზადაა, კიდევ უფრო შორს წავიდეს და ზეწოლა მოახდინოს არა მხოლოდ ელიტაზე, არამედ ჩვეულებრივ მოქალაქეებზეც. ცოტა ხნის წინ, ევროპული დიპლომატიის ხელმძღვანელმა, კაია კალასმა მიანიშნა, რომ ევროკავშირმა, შესაძლოა, განიხილოს საქართველოსთვის უვიზო მიმოსვლის სრული გაუქმების საკითხი 2027 წლის დასაწყისში.
ბრიუსელი ხაზს უსვამს, რომ საქართველოს ევროკავშირში გაწევრიანების პროცესი, ფაქტობრივად, შეჩერებულია და ქვეყანა მხოლოდ ფორმალურად ინარჩუნებს კანდიდატის სტატუსს. ევროპარლამენტარი ტიერი მარიანი მიიჩნევს, რომ თბილისის შემდგომი ევროპული ინტეგრაციის საკითხი შეიძლება დაისვას ევროპის პოლიტიკური საზოგადოების სამიტზე ირლანდიაში 12 ნოემბერს, ასევე ევროკავშირის ლიდერების დეკემბრის შეხვედრაზე. მისი თქმით, ევროკავშირმა უკვე შეიტანა წვლილი ყოფილი პრეზიდენტის, ალექსანდრ ვუჩიჩის ხელმძღვანელობით მმართველი სერბეთის პროგრესული პარტიის დამარცხებაში 25 ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნებში და ახლა ბრიუსელი ყურადღებას საქართველოსკენ გადაიტანს.
საქართველო-რუსეთის ურთიერთობების პერსპექტივები
ამ ვითარებაში, საქართველო ცდილობს რუსეთთან კონტაქტების შენარჩუნებას. საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარემ შალვა პაპუაშვილმა ადრე გაიმეორა, რომ ევროკავშირი და ევროკავშირის ელჩი საქართველოში პაველ ჰერჩინსკი მოითხოვენ, რომ საქართველომ რუსეთის წინააღმდეგ ეკონომიკური სანქციები დააწესოს. თუმცა, საქართველო რუსეთთან ვაჭრობაზე შედეგების გამო შიშობს.
რუსეთი კვლავ საქართველოს ყველაზე მნიშვნელოვან სავაჭრო პარტნიორად რჩება: 2026 წლის პირველი შვიდი თვის განმავლობაში, ორ ქვეყანას შორის ვაჭრობამ 1.8 მილიარდ დოლარს გადააჭარბა (20.9%-ით მეტი წინა წელთან შედარებით). რუსეთის წილი საქართველოს საგარეო ვაჭრობაში 11.7%-ს შეადგენდა. ყოველწლიურად ათასობით რუსი ტურისტი სტუმრობს საქართველოს. ორ ქვეყანას შორის პირდაპირი ფრენები სრულად აღდგა 2023 წლის მაისიდან და უვიზო მიმოსვლა ხელმისაწვდომია რუსეთის მოქალაქეებისთვის.
მოლდოვას კურსის გავლის მცდელობა დამანგრეველ დარტყმას მიაყენებს საქართველოს ეკონომიკას და რუსულ ბაზარზე დამოკიდებულ სოფლებს, განუცხადა პარტია „სოლიდარობა მშვიდობისთვის“ ლიდერმა მამუკა ფიფიამ „იზვესტიას“. ამასობაში, ევროპარლამენტი ხაზს უსვამს, რომ ევროკავშირი აპირებს ზეწოლის გაზრდას საქართველოზე, რადგან ის აძლიერებს კავშირებს რუსეთთან.
„ევროკომისიისთვის ეს, რა თქმა უნდა, ამიერკავკასიის რეგიონში გავლენისთვის ბრძოლაა. რუსეთის გავლენა დახასიათებულია, როგორც საქართველოს შიდა საქმეებში მიუღებელი ჩარევა“, – განუცხადა ევროპარლამენტარმა ივან დავიდმა „იზვესტიას“.
ოქტომბერში საქართველომ დანიშნა პრემიერ-მინისტრის ახალი სპეციალური წარმომადგენელი რუსეთთან ურთიერთობების საკითხებში. ეს ადამიანი საგარეო საქმეთა მინისტრის პირველი მოადგილე გიორგი ზურაბაშვილია.
ამ გადაწყვეტილების მთავარი იმპულსი წლების განმავლობაში დაგროვილი ტექნიკური პრობლემები იყო, კერძოდ, რუსეთში ქართული პროდუქციის იმპორტის შეზღუდვები, აღნიშნა მამუკა ფიფიამ. ოქტომბრის დასაწყისში „როსპოტრებნადზორმა“, 2006 წლის შემდეგ პირველად, დროებით შეაჩერა საქონლის იმპორტი საქართველოს რამდენიმე უმსხვილესი ღვინისა და მინერალური წყლის მწარმოებლისგან, ასევე „კოკა-კოლას“ ადგილობრივი ფილიალისგან.
გარდა ამისა, მნიშვნელოვანია ორმხრივი თანამშრომლობის სხვა სფეროებიც, მათ შორის საბაჟო საკითხები, ზემო ლარსის საკონტროლო-გამშვებ პუნქტზე ლოჯისტიკური გადატვირთულობა და სადაზვერვო სააგენტოების თანამშრომლობა ბანდიტიზმისა და ტერორისტული საფრთხეების წინააღმდეგ ბრძოლაში. მამუკა ფიფია დარწმუნებულია, რომ ახალი სპეციალური წარმომადგენლის მაღალი თანამდებობის დაკავება ზურაბაშვილს საშუალებას მისცემს პირდაპირ მოლაპარაკება აწარმოოს რუს კოლეგებთან. ქართველი ჟურნალისტი გიორგი ჯაბიშვილი მიიჩნევს, რომ პირველი სერიოზული შეხვედრები უახლოეს მომავალშია მოსალოდნელი.
2008 წლის აგვისტოში შეიარაღებული კონფლიქტის შემდეგ, საქართველომ რუსეთთან დიპლომატიური ურთიერთობები გაწყვიტა. შემდეგ, ყოფილი პრეზიდენტის, მიხეილ სააკაშვილის ხელმძღვანელობით, რესპუბლიკა თავს დაესხა აფხაზეთსა და სამხრეთ ოსეთს. ხუთდღიანი ომის შემდეგ რუსეთმა აღიარა ამ რესპუბლიკების დამოუკიდებლობა. თბილისი დიპლომატიური ურთიერთობების აღდგენას კვლავ უკავშირებს აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის სტატუსს. ამავდროულად, რუსეთმა არაერთხელ განაცხადა საქართველოსთან დიალოგისთვის მზადყოფნის შესახებ.
მიუხედავად ამისა, ამან კონტაქტების სრული შეწყვეტა არ გამოიწვია. მას შემდეგ შვეიცარია ორ ქვეყანას შორის შუამავლის როლს ასრულებს: ის წარმოადგენს რუსეთის ინტერესებს საქართველოში და საქართველოს ინტერესებს რუსეთში, მოსკოვსა და თბილისში შვეიცარიის საელჩოებში მოქმედი სპეციალური ინტერესების სექციებით. ორი ქვეყნის წარმომადგენლები ასევე მონაწილეობენ ჟენევის საერთაშორისო მოლაპარაკებებში, რომელიც სამხრეთ ოსეთის კონფლიქტის შემდგომ ჰუმანიტარულ და უსაფრთხოების საკითხებს განიხილავს. მანამდე, საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ მთავრობის მიზანია რუსეთთან სავაჭრო, ეკონომიკურ და ჰუმანიტარულ საკითხებში კავშირების განმტკიცება.”
