ფარმაცევტულმა გიგანტებმა, Moderna-მ და Merck-მა, შექმნეს პერსონალიზებული ვაქცინა, რომელმაც კანის ყველაზე აგრესიული სიმსივნის – მელანომის მკურნალობაში შთამბეჭდავი შედეგები აჩვენა. სპეციალისტების შეფასებით, ეს არ არის მხოლოდ ერთი კონკრეტული დაავადების დამარცხების მცდელობა, არამედ ახალი ეპოქის დასაწყისია, რომელიც ონკოლოგიას და კიბოსთან ბრძოლას მთლიანად შეცვლის.
როგორ მუშაობს პერსონალიზებული ვაქცინა?
იმის გასაგებად, თუ რატომ არის ეს სიახლე ასეთი მნიშვნელოვანი, საკმარისია გადავხედოთ მკურნალობის არსებულ მეთოდებს. ტრადიციული ქიმიოთერაპია ორგანიზმში არსებულ როგორც დაავადებულ, ისე ჯანსაღ უჯრედებს უმისამართოდ ანადგურებს. სტანდარტული იმუნოთერაპია კი იმუნურ სისტემას ზოგად ბრძოლისუნარიანობას მატებს.
ახალი mRNA ვაქცინა სრულიად განსხვავებული პრინციპით მოქმედებს – ის თითოეული პაციენტისთვის ინდივიდუალურად მზადდება. სიმსივნური ქსოვილის გენეტიკური ანალიზის საფუძველზე, ვაქცინა პაციენტის იმუნურ სისტემას “ასწავლის“, ამოიცნოს და გაანადგუროს მხოლოდ ის სპეციფიკური მუტაციები, რომლებიც კონკრეტულად მის ორგანიზმში არსებობს.
შედეგები, რომელმაც სამედიცინო სამყარო აღაფრთოვანა
მასშტაბურ კვლევაში 1000-ზე მეტი პაციენტი მონაწილეობდა, რომელთაც ოპერაციულად ამოაკვეთეს მელანომა, თუმცა დაავადების დაბრუნების მაღალი რისკი ჰქონდათ. მკურნალობამ, რომელიც ვაქცინისა და Merck-ის პრეპარატ Keytruda-ს კომბინაციას მოიცავდა, ფენომენალური შედეგი აჩვენა:
- დაავადების ხელახლა განვითარების რისკი 50%-ით შემცირდა.
- სიმსივნის სხეულის სხვა ორგანოებში გავრცელების (მეტასტაზირების) შანსი 59%-ით შემცირდა.
- ამასთან, ვაქცინას არ გამოუწვევია მძიმე ან ახალი გვერდითი ეფექტები. პაციენტების რეაქცია ჩვეულებრივი გრიპის ან COVID-19-ის აცრის შემდგომ სიმპტომებს წააგავდა.
ექიმების თქმით, ეს ეფექტურობა რადიკალურად ცვლის მკურნალობის ტაქტიკას, რადგან აქამდე გვერდითი მოვლენების შიშით მედიკამენტების დანიშვნა ხშირად რისკებთან იყო დაკავშირებული.
ახალი იმედი სიმსივნის სხვა სახეობების წინააღმდეგ
მეცნიერები მიიჩნევენ, რომ ეს მხოლოდ დასაწყისია. მელანომა პირველ სამიზნედ სწორედ იმის გამო აირჩიეს, რომ ის დიდი რაოდენობით მუტაციებს წარმოქმნის, რაც იმუნური სისტემისთვის მისი ამოცნობის პროცესს ამარტივებს. თუმცა, ანალოგიური თვისებები სხვა მრავალ სიმსივნესაც ახასიათებს.
დღესდღეობით, Moderna, Merck, Roche და BioNTech უკვე ატარებენ გვიანდელი ეტაპის კვლევებს mRNA ვაქცინის გამოყენებაზე ფილტვის, მსხვილი ნაწლავის, შარდის ბუშტის, თირკმლის, კუჭისა და პანკრეასის კიბოს სამკურნალოდ. ონკოლოგების ვარაუდით, მომდევნო რამდენიმე წლის განმავლობაში მიღებული შედეგები სიმსივნესთან ბრძოლის ისტორიაში ახალ, გაცილებით იმედის მომცემ ფურცელს გადაშლის.
“ამბები”
გამოიწერეთ “პრესექსპრესი”
